Inleiding 

Hieronder is in een eenvoudige omschrijving de funderingstechniek door te nemen van de fundering onder uw woning. Meer uitgebreide informatie vindt u in de diverse publicaties op de website www.platformfundering.nl . Het is ook aan te raden dit hoofdstuk te lezen voordat u verder gaat lezen bij funderingsonderzoek.

 

De grond waarop uw huis is gebouwd 

Woningen in Rotterdam en omgeving staan over het algemeen op een dikke kleilaag onder de bovenste ophooglaag. De kleilaag met mogelijk soms wat veen is onderhevig aan inklinking ook wel bodemdaling genoemd. Onder de soms wel 20 meter dikke kleilaag zit een vaste zandlaag waarop de palen onder de woningen zijn gefundeerd. Grondwater is een belangrijke factor in het totale pakket.. Hoe lager het grondwater komt te staan, des te sneller zal de grond inklinken.

 

Funderingsmogelijkheden

In bovenstaand plaatje ziet u de belangrijkste funderingstypen aangegeven. Van links naar rechts:

• Een fundering op staal op een zand ondergrond. (komt in Rotterdam waarschijnlijk niet voor)
• Een fundering op staal op een kleilaag. Een woning die op een dergelijke wijze is gefundeerd zal met de inklinking van de bodem mee blijven zakken, soms tot meer dan 1 cm per jaar
• Een fundering op kleef bestaat uit houten palen waarvan de onderkant niet draagt op de vaste zandlaag. Omdat de grond in de loop van de tijd aan de paal is gaan hangen is het draagvermogen van de paal vaak overbelast en kan de woning blijven zakken.
• Bij een op stuit geheide fundering staat de houten paal tot in de vaste zandlaag en vind daar zijn draagvermogen.
• Betonoplangers zijn geplaatst op een houten paal. Oorspronkelijk bedoeld als bezuiniging op de ontgraving, later bedoeld om de hoogte van bovenkant funderingshout op een dieper niveau te krijgen. In deze figuur is de houten paal onder de betonoplanger op stuit geheid in de vaste zandlaag.
• De laatste decennia worden hoofdzakelijk betonnen heipalen gebruikt.

Bovenzijde funderingshout moet altijd onder water blijven (schimmelaantasting)



De bovenkant van het hoogste funderingshout moet altijd ruim (minstens 10 cm, zo mogelijk 20-30 cm) onder de laagst voorkomende grondwaterstand blijven. Funderingshout dat droog komt te staan krijgt schimmelaantasting en rot weg. Palen met een lengte van tegen de 20 meter hebben ook een forse diameter waardoor afhankelijk van de omstandigheden 10-20 jaar cumulatieve droogstand nodig is voordat het draagvermogen aan de bovenzijde van de fundering verloren gaat. Het bovenste funderingshout is altijd voorgeschreven op een bepaald niveau ten opzichte van NAP door de gemeente in de bouwvergunning, op de bouwaanvraagtekening of de proefheistaat.

Dat funderingshout voortdurend onder het laagste niveau van het grondwater moet blijven geldt ook voor betonoplangers. De houten paal steekt plusminus 30 cm in de betonnen oplanger. Ook hier moet het hoogste funderingshout voortdurend onder het laagste grondwaterpeil blijven.



Hieronder twee verrotte paalkoppen

 

Bacteriële aantasting 

Een houten heipaal is een op zijn kop in de grond geheide boomstam. De bovenkant van de heipaal is dus dikker dan de onderkant. Toen het nog een boom was kregen de blaadjes van de boom via de wortels en het spinthout (de groeilaag van de boom) hun voedingssappen. Deze spintlaag blijkt zeer gevoelig voor bacteriële aantasting. Hoe en waarom de bacterie soms actief wordt is nog onvoldoende onderzocht, maar lijkt te maken te hebben met grondwatermanipulaties. De spintlaag kan over de volle lengte van de paal door de bacteriën worden aangetast. Vurenhouten palen hebben een heel dunne spintlaag waardoor bacteriële aantasting bij deze houtsoort bij palen met de diameters/lengte die in de omgeving van Rotterdam zijn gebruikt geen enkel gevaar vormen. Grenenhouten palen daarentegen hebben een zeer dikke spintlaag en een vrij dunne kern. De bacterie kan, wanneer deze actief is geraakt het volledige draagvermogen van de paal ondermijnen. Vanaf omstreeks 1970 mogen geen grenen palen meer gebruikt worden.



Op bovenstaande foto is een grenen heipaal te zien waarbij de door de bacterie uitgevreten spintlaag voor een deel is weggeschraapt.

Aangezien de bacteriële aantasting bij grenen houten heipalen grote gevolgen kan opleveren voor het draagvermogen, moeten bij paalkopverlaging de grenen palen in de meeste gemeenten vervangen worden door een nieuwe stalen-buis paal.

 

Verlaging van grondwater 

Uit het bovenstaande blijkt dat het grondwater een belangrijke factor is zowel bij schimmel als zeer waarschijnlijk ook bij bacteriële aantasting. Het grondwater wordt echter van alle zijden belaagd. De belangrijkste oorzaak van grondwaterdaling zijn de lekke drainerende riolen in de straat

 

De riolen liggen meestal lager dan het bovenste funderingshout. De riolen zijn meestal niet gefundeerd waardoor ze ongelijkmatig verzakken door de bodemdaling + verkeersbelasting. Hierdoor kunnen de verbindingen gaan lekken en stroomt het grondwater het riool in. Gevolg droogstand van de houten fundering. Doordat de riolen vaak ook nog in een met zand gevuld rioolcunet (rioolsleuf)  liggen kan een lek op een forse afstand het grondwater verlagen.

Andere oorzaken van droogstand zijn te laag ingestelde drainages, diepe grondwateronttrekkingen, grondwateronttrekkingen voor bouwputten, verlaging van het niveau van het oppervlaktewater en verdichting van de bodem. Een te laag niveau van het grondwater wordt grondwateronderlast genoemd.

 

(Grond) wateroverlast 

(Grond)wateroverlast komt ook voor in verschillende situaties, waarbij het kan voorkomen dat in dezelfde straat ook grondwateronderlast aanwezig is.  Bijvoorbeeld een deel van de straat is gebouwd op houten palen, deze woningen zijn op dezelfde hoogte gebleven. Even verderop of ernaast staan woningen op staal die sinds de bouw 100 jaar geleden tot soms meer dan een meter zijn gezakt. Grondwateroverlast komt ook voor bij nieuwbouw meestal omdat het terrein niet op de juiste manier bouwrijp is gemaakt of omdat de drainage niet goed is aangelegd.

 

Lekke kelder 

Kelders die lekken en waarin op een gegeven moment een laag water staat behoren waterdicht gemaakt te worden. Als u grondwater weg gaat pompen pompt u dat ook weg bij de meestal hoger gelegen houten funderingen, die daardoor droog kunnen komen te staan.

 

Grondwater over en onderlast 

Omdat grondwater over en onderlast soms vlak naast elkaar voorkomen en maatregelen voor de een ongunstig effect hebben op de ander, worden de belangen van eigenaren van woningen met grondwateronderlast en die met overlast beide door de BVFP-Rotterdam aangekaart bij de gemeente Rotterdam. Er zijn locale voorzieningen mogelijk waardoor verschillende hoogten in de grondwaterstand kunnen worden gecreëerd.

 

Funderingsonderzoek 

Voor uitleg over funderingsonderzoek raden we aan door te klikken naar de paragraaf funderingsonderzoek.

 

Funderingsherstel 

Funderingsherstel blijkt na onderzoek vaak noodzakelijk. Onder funderingen op staal (de woningen zonder palen) kan een nieuwe paalfundering gemaakt worden. Kortheidshalve verwijzen we voor funderingsherstelmethoden naar de publicaties op de website www.platformfundering.nl. De kosten van funderingsherstel bedragen gemiddeld € 65.000 euro per woning afhankelijk van de constructie, vormgeving, hoogte en locale omstandigheden. Rechtvijzelen of omhoog vijzelen van woningen behoort ook tot de technische mogelijkheden maar ook daaraan zit een kostenplaatje.

 

Nog geen lid? 

Als u het vermoeden heeft van mogelijke funderingsproblemen of dit zeker weet, wordt dan lid. De betreffende partijen worden dan door de BVFP-Rotterdam aansprakelijk gesteld en de verjaring gestuit. Informeer ook uw rechtsbijstandsverzekering